Skip to content
Brucknercasco

Christiaan Richter & Camerata RCO

de componist

Christiaan Richter

de symfonie

Bruckner No. 5

het ensemble

Camerata RCO

Zo 15 september, 15:00

Muziekgebouw, Amsterdam

de componist

Christiaan Richter

In 2014 behaalde Christiaan zijn master compositie aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag. Er wordt met regelmaat werk van Christiaan uitgevoerd; in 2018 dirigeerde Benjamin bij het KCO Richters bejubelde compositie Wendingen. Hier ook laat Christiaan horen dat hij een meester is in het toelaten en doseren van invloeden, daar veel mee te doen en er een onmiddellijk herkenbaar eigen geluid aan te koppelen. Heel nadrukkelijk hoor je dat in het ook weer voor het KCO geschreven ‘2270’ met uitvergrote thema’s uit Beethovens vierde pianoconcert, thema’s die zijn verbeelding zodanig activeren dat hij tot geheel nieuwe persoonlijke inzichten komt. Op dat soort momenten is hij in staat zijn eigen uiterst originele (klank-) wereld in te richten waar de toehoorder voorzichtig en misschien wel ongemerkt in wordt gezogen. Of in zijn recente pianoconcert ‘muTaTum’ waarin muziek van de door Stravinsky en Rachmaninov geadoreerde jazzpianist Art Tatum en die van Christiaan over elkaar heen buitelen en waarin hij hele  nieuwe structuren creëert als basis voor een volledig oorspronkelijk, individueel, en op zichzelf staand werk.

de nieuwe compositie

Christiaan over zijn nieuwe compositie

‘Een aantal jaar geleden maakte ik de observatie dat er aan het einde van het beroemde slotcoda van Bruckners Vijfde, de climax van het gehele werk, nog een aantal maten extra ingevoegd zouden moeten worden om de spanning langer vast te houden. Hier ging Bruckner naar mijn mening te snel naar de triomfantelijke en veilige tonica, terwijl hij juist in dit werk qua vorm een meesterschap en logica bereikt waar geen speld tussen te krijgen is, tegelijkertijd mét behoud van zijn grilliger en uitgesproken improvisatorische kanten die ook de oerversies van de derde en vierde symfonie zo kenmerken. Bruckner 5 is een imposant bouwwerk dat niet alleen qua ambachtelijkheid uitdaagt, maar ook qua vasthoudendheid en visie. Talloze momenten triggeren het compositorisch vermogen richting verdere mogelijkheden zoals bij maat 315 van de finale, verfijnde maten die vooruitziend zijn naar Webern, Xenakis, Feldman of de plotselinge en brutale contrasten aan het begin van het werk!

Bruckner ziet de eerste drie delen als voorbereiding op de enorme finale. Thematisch komen deel 2 en 3 overeen, maar wel met een geheel ander tempo waardoor het resultaat totaal verschillend is. De introductie in het eerste deel werkt Bruckner later uit met als climax de finale, waarin alle thema’s gecombineerd worden. Voor mijn nieuwe stuk zal Bruckners Vijfde diverse spoelingen, persingen en zevingen ondergaan. Ik wil alle delen samenklappen onder het concept ‘super-finale’, een ééndelig werk zonder pauzes. Dit spel met herhaling, groot en klein, onder en boven (inversie), het gebruik van materiaal op verschillende snelheden, wil ik voortzetten, vergroten, en veel verder uitbouwen, tot labyrintische proporties. Bruckners Vijfde is een ideaal vertrekpunt om in mijn nieuwe werk mijn langdurige interesse in contrapunt verder te ontwikkelen, wellicht veel meer dan ik ooit heb kunnen doen. Contrasten zullen worden uitvergroot, zelfs dermate dat het een ontregelende uitwerking met zich meebrengt. Door de kamermuzikale bezetting van het nieuwe werk zullen fors aangezette passages een soort theatraliteit genereren, de moeite om een flink tutti te vormen komt naar voren. Instrumentale virtuositeit en klankkleur zullen in het nieuwe werk een prominenter rol innemen dan bij Bruckner.’

het ensemble

Camerata RCO

Alle leden van Camerata RCO zijn lid van het Koninklijk Concertgebouworkest en men geniet van het musiceren in klein ensemble. Niet alleen is het repertoire van een klein ensemble anders, kamermuziek is ook persoonlijker en intieme. Men is volledig vrij in de keuze van het repertoire, waar wordt gespeeld en met wie. Voor Camerata is Bruckner gesneden en ook essentiële koek. Ten eerste omdat de leden van Camerata met grote regelmaat de traditionele symfonieën met het KCO uitvoeren, maar ook werkt Camerata samen met dirigent Rolf Verbeek die een aantal Bruckner symfonieën voor Camerata heeft gearrangeerd.  De leden van Camerata kennen Christiaan uit eerdere samenwerkingen; twee keer verleende het KCO hem een compositieopdracht: met 2270 en Wendingen. Camerata RCO gaf onmiddellijk aan graag met Christiaan te willen samenwerken voor Bruckner Casco. Camerata RCO wil zich heel graag uitdagen in hedendaagse muziek en ziet Bruckner Casco als dé gelegenheid daartoe omdat het een link legt tussen Bruckner en geheel nieuwe muziek.

favoriete youtube versie

Symfonie No. 5

Tijdens Bruckner Casco gaat Christiaan Richter een ‘superfinale’ maken van de Vijfde. Hier hoor je vanaf minuut 48.30 tot aan het einde van de symfonie waarom deze Finale zo beroemd is. Overigens, voor het ‘White Stripes moment’ moet je naar minuut 18.00 – 18.30 in het 1ste deel.

Symfonie No 5, Claudio Abbado Wiener Philharmoniker.