Skip to content
Brucknercasco

Reza Namavar & New European Ensemble

de componist

Reza Namavar

de symfonie

Bruckner No. 3

het ensemble

New European Ensemble

Za 14 september, 20:15

Muziekgebouw, Amsterdam

de componist

Reza Namavar

Reza kan zijn muziek met een heel eenvoudig thema laten beginnen om dat thema vervolgens de ultieme transitie mee te geven, het helemaal uit te klappen, te bewerken, omdraaien, vervormen, dit alles gebruikmakend van vrijwel hetzelfde muzikale materiaal. Als luisteraar kost het inspanning dit thematisch spel te ontwaren. Zijn pianostuk Ti’afa’a is hiervan een sprekend voorbeeld, maar ook in de reizende plaatjes die hij voor het NBE van Bachs Goldbergvariaties heeft gemaakt, is het zijn grote fantasie in combinatie met zijn grondige ambachtelijke kennis die hij inzet om deze bedwelmende en verrassende transformaties tot leven te roepen. De energie die hij hiervoor aanwendt, verkleurt even grillig van up tempo tot lyrisch bedachtzaam en kalm.

de nieuwe compositie

Reza over zijn nieuwe compositie

‘Bruckner is de man van het grote geluid. Hij werd vaak verguisd vanwege zijn orkestrale verdubbelingen (meerdere instrumenten spelen hetzelfde), maar men kan dit ook anders bekijken: Is een massaal geluid (tutti: iedereen speelt) niet het uiterste uiteinde van orkestrale dichtheid? Zijn grootse geluid bereikt hij door 1. verdubbelingen, 2. tutti én 3. het uitrekken van het bereik, de ‘ambitus’. Dat laatste wil zeggen: de hoogste instrumenten steeds hoger en de laagste steeds lager laten spelen. Ik wil evenals de derde symfonie vier delen componeren die gaan over dat grote geluid versus een heel klein geluid, want mijn idee is dat je groot geluid alleen opmerkt als er ook klein is.’

‘Het eerste deel dat ik zal gaan componeren is een dialoog tussen tutti en solo, het tweede deel voor verschillende solo’s, het derde deel een zacht tutti en het laatste deel een zeer scherp dynamisch contrast tussen solo en tutti dat ik ga uit-versterken door het bereik op te laten lopen (hoger hoog, lager laag) en het solo/tutti-contrast soms om de maat te laten verlopen. Zo krijgt men over de grote lijn het idee dat het stuk ergens naartoe werkt. Het zal dus een stuk worden waarbij voor- en achtergrond in scherp contrast steeds meer gaan afwisselen. Tevens wat mij verder opvalt aan de derde symfonie is de spaarzaamheid van materiaal; dat wil zeggen: met weinig thematisch materiaal een enorm stuk opbouwen. Dat treft, want zo ben ik ook opgeleid op het conservatorium bij Louis Andriessen.’

‘In de coronaperiode heb ik alle concerti van Antonio Vivaldi gerecenseerd en kwam ik erachter dat dit ook een componist is die met weinig middelen heel veel bereikt. Dit soort componisten is voor mij dus zeer geschikt om over te reflecteren. Met andere woorden: een schilderij met alleen rood en wit valt meer op dan een schilderij waar alle kleuren in zitten. Door je ideeën te doseren en uit te werken (in plaats van ze simpelweg naast elkaar te zetten), krijgt het stuk een enorme eenheid en karakter. Ik wil dus per deel deze focus, bereikt door weinig ideeën, handhaven, wat de techniek van wat ik eerder probeerde te vertellen (voor- en achtergrond, tutti/solo, etc.) hopelijk scherper maakt. En dit verklaart ook mijn keuze voor de relatief grote bezetting van mijn nieuwe werk omdat ik daarmee dat voor- en achtergrondspel nóg duidelijker kan maken en kan uitbouwen. In de symfonie zitten lange noten (akkoorden), begeleidingsfiguren en korte motieven en dat is het eigenlijk. Ik ben van plan dit patroon grofweg over te nemen; het zijn uitstekende bouwstenen voor een werk.’

het ensemble

Emlyn Stam, New European Ensemble

‘Wij hebben in samenwerking met Reza een uiterst succesvol traject opgezet voor de compositieklas met jong talent van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Vanuit deze ambitieuze samenwerking in een educatieve context is de wens ontstaan om nieuw werk voor ons Ensemble door Reza te laten schrijven. Met name de verfijnde orkestratie en de spannende dramaturgische opbouw van Reza’s composities spreken het ensemble enorm aan. Zijn eerdere werk ‘Tiaré Tahiti’, uit 2020 belicht deze kwaliteiten, waarbij hij opvallend in staat is om melodische ontwikkelingen tot een indrukwekkende boog op te bouwen. Wij kijken uit naar onze samenwerking bij Bruckner Casco!’

het ensemble

New European Ensemble

Het New European Ensemble werd in 2009 opgericht door gepassioneerde internationale musici en werd in de pers bejubeld om haar ‘fantastische’ (NRC) en ‘exemplarische uitvoeringen’ (Volkskrant) en geprezen als ‘een van de beste ensembles van Nederland’ (Nieuwe Noten).  Vooraanstaande componisten waaronder Kaija Saariaho, Magnus Lindberg, Mark Anthony Turnage, Bright Sheng en Anna Thorvaldsdóttir werken met de groep. Het is de missie van het ensemble om hedendaags en 20e-eeuws repertoire op een aangrijpende en laagdrempelige wijze te presenteren voor een breed publiek. Daarom wordt vaak gezocht naar combinaties met film, literatuur, dans, theater en beeldende kunst.

Favoriete youtube versie

Symfonie No. 3

Luister naar minuut 7.40 tot minuut 9.00 in dit laatste deel; een van de meest explosieve en expressionistische momenten in alle Bruckner symfonieën. Blomstedt speelt alleen deze 1ste versie van de 3e omdat het deze versie het meest recht aan Bruckner doet.

Symfonie No. 3 (1873 versie): IV. Finale. Herbert Blomstedt Berliner Philharmoniker live.