Skip to content
Brucknercasco

Rick van Veldhuizen & Seung-Won Oh

de componist

Rick van Veldhuizen & ‘Nulde’

het ensemble

Ensemble Klang

de componist

Seung-Won Oh & No. 4

het ensemble

New European Ensemble

zaterdag 14 september 16:30

Muziekgebouw | Bestel Kaartjes

Nieuw stuk van Rick: Bruckner cancelde zijn eerste symfonie (Nulde) omdat een bekende dirigent er geen thema in kon ontdekken. Rick gaat zodanig met het meubilair van deze symfonie slepen, dat niets van het materiaal nog herkenbaar lijkt. Totdat … aan het eind van Ricks compositie het niet herkende thema glorieus verschijnt, gespeeld door de elektrische gitaren, saxofoons en elektronica van ensemble Klang. Luister naar Unde Imber et Ignes en hoor wat je te wachten staat.

Nieuw stuk van Seung-Won: Hoe botst de Centraal-Europese Bruckner met de betoverende muziek van de Koreaanse Seung-Won? Zij ziet in Bruckner 4 een bezwerend ritueel dat zij fundeert op een grote variëteit aan slagwerk, zeker ook om aan Bruckners weidsheid en klankkleur te refereren. Zet je schrap voor een magische mix van Oost en West. Luister naar Seung-Wons YeonDo en hoor wat je te wachten staat.

de componist

Rick van Veldhuizen

Bij het tot stand komen van Ricks werken spreekt het verlangen iets eigens, iets compromisloos, te willen realiseren. Hij wil je meeslepen in zijn wereld door deze te verleiden én te choqueren. Daarbij stelt Rick obsessieve eisen aan zijn uitvoerenden, iets dat ook intrigeert en de vraag oproept hoe het resultaat dan gaat klinken.

Ricks stuk ‘Unde imber et ignes’ voor sopraan en ensemble maakt een enorme indruk. Hij weet onnoemelijk veel spanning en aandacht af te dwingen middels een zorgvuldig opgebouwd web van fijnzinnige klanken gecombineerd met ongemakkelijke rauwheid en iedere keer weer die betovering, zeer hoorbaar ook in zijn voor het KCO gecomponeerde ‘Mais le corps taché d’ombres’.

Rick was een van de eerste componisten die wij hebben benaderd voor Bruckner Casco. Hij koos toen vrijwel onmiddellijk voor de 0de symfonie omdat hij ervan overtuigd was zijn creativiteit bij een vroegere Bruckner symfonie kleurrijker en veelzijdiger te kunnen inzetten dan bij de latere. Zijn uitgesproken voorkeur voor samenwerking met Klang ligt in dit verlengde, met name vanwege de uitzonderlijke bezetting van het ensemble, een muzikale infrastructuur die Rick alle kansen geeft zich optimaal uit te vinden. Rick gaat verrassen en het publiek gaat er wat van vinden, dat is een zekerheid.

de nieuwe compositie

Nulls & Voids

Rick over zijn nieuwe compositie: ‘Nulls and Voids’ wordt een radicale herbewerking van het materiaal uit Bruckners zogenoemde ‘Nulde’ symfonie, die hij bij leven ongeldig verklaarde en daarom pas in 1924 – honderd jaar vóór ‘Bruckner Casco’ uitgevoerd werd. Het stuk zal dan ook gaan over muzikale herinnering en associatie: al het materiaal in de symfonie wordt in Nulls and Voids eigenlijk een ‘gevonden voorwerp’, maar ook de ontstaansgeschiedenis van het werk, en Bruckners biografie, spelen mee als gevonden voorwerpen. Bruckner ‘annuleerde’ de ‘Nulde’ naar aanleiding van een opmerking van dirigent Otto Dessof, die geen thema kon herkennen. Juist hierom lijkt het me een uitdaging om het minder lyrische materiaal als lyrisch te herwaarderen, en het meer lyrische materiaal agressiever te maken. 

Deel een, Nulls, neemt elementen uit de hele symfonie en behandelt die op een droge, niet-lyrische manier, zoals de zelfkritische Bruckner het stuk misschien zal hebben gezien na de opmerking van Dessof. Ik rangschik al die ritmische en harmonische elementen op een manier waarbij het materiaal tot op het kleinste element gefilterd wordt. Zo zal het publiek af en toe het marsje van het eerste deel herkennen, maar vaak ook ritmes tot sputterende wolkbreuken horen desintegreren. Hier wordt ook, als knipoog naar Bruckner als organist, het koraal geïntroduceerd dat het tweede deel opent. Het zal echter enigszins vreemd klinken voor de Brucknerliefhebber, want mijn harmonieën zijn altijd microtonaal, gebaseerd op reine intonatie. Hierdoor hebben ze geen richting of neiging tot oplossing – wat júist zo kenmerkend is voor de hoogromantische muziek van Bruckner. 

In deel 2, Voids, wordt er eerst een ‘lege’ muzikale ruimte opgetuigd en beginnen herinneringen te ontstaan aan Bruckners melodieën. Vaak zullen deze in elkaar overlopen of elkaars identiteit aannemen; een walsje wordt een mars, een mars een lamento. Op bepaalde momenten zal de onbestemde muzikale ruimte dreigen te scheuren waardoor er plotse aardverschuivingen optreden in de melodieën, of noten verloren gaan. Dit zijn momenten van agressie, pijn en angst met ook weer plaats voor nieuwe materialen. Totdat aan het einde, ik hoop op een ontroerende manier, plaats ontstaat voor het gewraakte thema dat Bruckner de ‘Nulde’ symfonie ‘ongeldig’ deed verklaren.

de componist

Seung-Won Oh

De in Zuid Korea geboren Seung-Won is een veelgeprezen componist die in de Volkskrant werd beschreven als ‘een naam om te onthouden’ naar aanleiding van haar eerste professionele opdrachtwerk voor een percussiesextet, DaDeRimGill. Haar muziek is in heel Europa, Noord-Amerika en Azië uitgevoerd en overstijgt traditionele grenzen. Seung-Won verbindt Oost en West, levendige beweging en stilte, pure klank en ritueel theater, gelaagde structuren en transparantie. Het conflict tussen de wil van het individu en de eisen van het collectief is bij haar een veel voorkomend thema. De snel groeiende interesse in theater, ruimte, beweging en interactie met het publiek heeft de afgelopen jaren geleid tot projecten die een nauwe samenwerking met de performers vereisen. Onlangs won zij de Kees van Baaren Prijs.

Veel van deze Seung-Won eigenschappen zijn ook typische ‘Bruckner Essentials’; Bruckner maakte delen van zijn publiek razend óf bekoorde het door zijn muziek buitenmatig op te rekken en zijn thema’s beurtelings in het ravijn te laten storten dan wel plotseling te laten opdoemen. Dit is met náme het geval in de 1874 versie van de vierde symfonie wat het zo logisch maakt dat Seung-Won voor deze extreme en zéér afwijkende versie als haar inspiratie heeft gekozen. Wat Seung-Won zo interessant voor Bruckner Casco maakt is dat zij zich opent voor de archetypisch Centraal Europese Bruckner en háár betoverende klankwereld wil laten botsen met de zijne.

de nieuwe compositie

Seung-Won over haar compositie

‘In mijn 45 minuten durende nieuwe werk wil ik een persoonlijke reflectie en reactie creëren op dit monumentale symfonische werk door mijn eigen muzikale taal te bewerken in een tint van Bruckners’ muzikale geest. De ingewikkelde relatie van muzikale thema’s die in de hele Vierde symfonie wordt gebruikt, is een van de belangrijkste componenten om de samenhang van dit gigantische werk te verkrijgen. Deze hechte thematische relaties – gebaseerd op de eerste versie (1874) – wil ik benaderen als motor van mijn compositorische schepping.’

het ensemble

Ensemble Klang

Opgericht in Den Haag in 2003, hebben de innovatieve programma’s van Ensemble Klang, hen snel doen opgroeien tot ‘een van de topensembles’ (NRC) in de hedendaagse muziekscene van Nederland. De dynamische benadering van Ensemble Klang van hedendaagse muziek en ‘sonic adventure’ heeft niet alleen een trouw publiek aangetrokken, maar ook gezorgd voor actieve deelnames van enkele van de meest toonaangevende componisten van dit moment.  Een typisch Ensemble Klang-programma combineert complexe muziek die virtuoze nauwkeurigheid én muzikaal risico vereist. Ze zijn geboren ensemble-spelers en doen bijna elk seizoen mee aan muziektheater- en dansprojecten. Klang-leden voelen zich net zo thuis in de concertzaal, in de openlucht op een festival als op een poppodium.

fotografie: Schaapjesfabriek

‘Nulls and Voids, is echt een opwindend vooruitzicht. Het put uit zijn kennis en passie voor muziekgeschiedenis. Ricks vermogen om nieuwe relaties te leggen met muziek uit het verleden, belooft een breed en gevarieerd concertleven voor dit nieuwe werk omdat het in veel programma’s past: van de hedendaagse muziekwereld tot klassieke muziekpodia en microtonale en elektronische programma’s. We verwachten met Ricks samenwerking een werk te creëren dat in ons repertoire past en nog vele jaren zal worden uitgevoerd.’

het ensemble

Emlyn Stam over Seung-Won

Sinds 2020 werken wij intensief samen met Seung Won, voor her eerst met de première van YeonDo bij November Music, een grootschalig werk voor ensemble en koor, een werk dat muziek komend van historische Koreaanse tradities samenbrengt met westers idioom en klank. Andere hoogtepunten waren ook Modular 1 voor 8 musici vol verrassende klankkleuren met aleatorische structuren en Spiccato voor viool solo dat in 2023 werd opgenomen door Rada Ovcharova. Het ensemble is gefascineerd door de geheel eigen combinatie van Koreaanse klanken en westerse architectuur in de muziek van Seung Won Oh. Componist en ensemble streven naar een lange termijn samenwerking; Seung-Won Ohs visie op Bruckner 4 is voor New European Ensemble een belangrijke volgende stap. tijdens Bruckner Casco en erna.

het ensemble

New European Ensemble

Het New European Ensemble werd in 2009 opgericht door gepassioneerde internationale musici en werd in de pers bejubeld om haar ‘fantastische’ (NRC) en ‘exemplarische uitvoeringen’ (Volkskrant). Vooraanstaande componisten waaronder Saariaho, Lindberg, Turnage en Thorvaldsdóttir werken met de groep. Het is de missie van het ensemble om hedendaags en 20e-eeuws repertoire op een aangrijpende en laagdrempelige wijze te presenteren voor een breed publiek. Daarom wordt vaak gezocht naar combinaties met film, literatuur, dans, theater en beeldende kunst.